OFF ROAD VE MOTOCROSS EĞİTİMİ, VÜCUT POZİSYONLARI
VÜCUT POZİSYONU
Sizi daha iyi bir sürücü yapabilecek bir çok etken vardır fakat bunların içerisinde en önemlisi temel sürüş pozisyonu kavramanızı geliştirmektir.
Yeni başlayanlar, doğru vücut pozisyonunu geliştirmeli ve doğal hale getirmelidirler. Alıştırma ve disiplin ile vücudunuz otomatik olarak doğru pozisyonu alacaktır.
Sürücünün vücut pozisyonu, araziye, koşullara ve hıza bağlı olarak sürekli değişir. Vücudunuzu uygun biçimde hareket ettirmeyi öğrenirseniz, hızlı sürüş yapmanız kolaylaşacak ve daha az enerji harcayacaksınız. Amatör sürücüler, profesyonellerin ne kadar hızlı süre sürüş yaptıklarına şaşırırlar. Burada kondüsyon kadar uygun vücut pozisyonu ve enerjinin idareli kullanılması, usta bir sürücünün 20 dakikalık bir Motocross’u veya 6 saatlik zor bir arazi yarışını, amatör bir sürücünün 5 dakikalık Motocross veya 1 saatlik Enduro deneyiminden daha dinç bitirebilmesinin esas sebebidir.
Temel vücut pozisyonu, sele üzerinde ağırlığınızı merkeze almanız, vites manivelası ve fren pedalı ile temas sağlayacak şekilde ayaklarınızı yerleştirmeniz, bir veya iki parmağınız debriyaj ve fren manivelasında olacak şekilde iki elinizi de kontrollere yerleştirmeniz, dirseklerinizi yukarıda tutmanız ve gaz kelebeğini sıkıca kavramanız gibi unsurlar içerir.
Merkezi yerleşim sizi motosikletin merkezine yerleştirir ve gelecek olan her şeye hazırlıklı olmanızı sağlar. Dirseklerinizi yukarıda tutmakla kollarınız, viraj alırken uygun güç için gereken gerilimi kendiliğinden sağlar. Modern arazi motosikletleri, gücü bir anda aktarmaktadırlar ve inanılmaz bir hızlanma yeteneğine sahiptirler. Yüksek dirsekler ve önde bir duruş, gaz verdiğinizde bu hız patlaması ile başa çıkmanıza yardımcı olur.
Genellikle merkezde duruyor olacaksınız. Dizleriniz hafifçe bükülmüş olmalıdır, böylece ağırlığınız için ilave süspansiyon görevi görürler. Dizleriniz motosikleti kavrarken, ağırlığınızın çoğu bacaklarınızda olmalıdır. Omuzlarınız dik ve gövdenizin üst kısmı rahat ve esnek olmalıdır. Merkezi yerleşimin bir başka önemi de, ağırlığı rahatça transfer edebilmenize olanak sağlamasıdır. Öne ve arkaya eğilerek motosikletin ön veya arka kısmına ağırlığınızı aktarabilirsiniz.
Merkezi yerleşim, bir çok örnek durumda küçük ayarlamalar yapılarak kullanılabileceği için oldukça yararlıdır. Beklide merkezi yerleşimin tercih edilmesinin sebebi, sürücünün vücuduna, darbelere, dizler, dirsekler, sırt, bilekler, ve ayak bileklerinin de darbenin bir kısmını emmesine olanak vererek daha çabuk cevap vermesini (refleksleriniz elverdiği çabuklukta) sağlamasıdır. Bu darbe emici özellikler, sürücü oturur konumda iken oldukça sınırlıdır.
VÜCUT POZİSYONU ALMAK
- Başınız gidon çerçevesinin üstünde olmalıdır.(çoğu zaman)
- Dizleriniz, ağırlığınızı taşımalı ve bükük olmalıdır.
- Dirseklerinizi yüksek tutun.
- Gaz kelebeğini sıkıca kavrayın.
- Debriyaj ve fren manivelasında bir veya iki parmağınızı kullanın.
- Başınızı dik tutun ve gelecek olan tehlikeleri kollayın.
Vücut pozisyonunuzu geliştirmek için işe, motosikletinizi bir destek üzerine koyup, bu bölümdeki Gary Semics tekniklerini uygulamakla başlayın. Semics vücut pozisyonu konusunda çok titizdir ve motosiklet üzerinde nerede olmanız gerektiğini tam olarak tarif eder.
Vücut pozisyonunuzun doğru olduğundan emin olduktan sonra, gidon ve kontrol manivelalarını size uyacak şekilde ayarlayın. Vücut pozisyonunuzu değiştirdikçe, motosikleti kendinize uydurmak için ergonomisiyle oynamak zorunda kalırsınız.
GARY SEMİCS MUTLAK TEKNİKLERİ
VÜCUT POZİSYONU
Vücut pozisyonu, Motocross sürüşünde en önemli faktörlerden biridir. Eğer vücudunuz doğru bir pozisyonda ise, siz ve motosikletiniz bir bütün olursunuz ve parkurda akarcasına ilerlersiniz. Pozisyonunuz yanlışsa işler hızla ters yönde ilerler.
Vücut pozisyonunun can alıcı noktası, merkezi yerleşimdedir, yani motosikletinizin merkezinde olmanızdır. Vücut pozisyonunda ustalaşmak için merkezi yerleşim otomatik ve doğal olmalıdır. Bu sizi dengenin merkezine, hızla değişen zemine vücudunuzu kolayca adapte edebileceğiniz yere koyar. Denge merkezini korumak vücut pozisyonu ve hareketler ile ilgilidir.
Bunların anlamı, vücut hareketlerinizin her zaman doğru yerde ve doğru zamanda olmasıdır.
Beş kontrolün hepsinde ustalaşmak ise, debriyaj, gaz kelebeği, ön fren, arka fren ve vitesin doğru kullanımı ile ilgilidir. Bu kontrollerin hassasiyeti ve tam olarak doğruluğu bir araya geldiği zaman sürücü, motosiklet üzerinde mükemmel bir kontrole ulaşır.
Gaz kelebeği kullanırken en iyi yöntem bilekleri kullanmaktır. Böylece dirsekleriniz yukarıda kalır. Kolları rahat hissedeceğiniz kadar sıkı, fakat kan dolaşımını zorlaştırmayacak kadar gevşek kavrayın. Kan dolaşımı sorun oluyorsa, büyük ihtimalle fazla sıkı kavrıyorsunuzdur.
BAĞLANTI TEKNİKLER
1- BAŞINIZI MERKEZDE TUTUN
Merkez konumda, oturur durumda veya ayakta iken, başınızı doğrudan gidon çerçevesinin üzerinde tutun.
Bu, vücudunuzu motosikletin merkezine, motosikletin eksen noktasının üzerine yerleştirecektir. İleri hareket ederseniz eksen noktasının önünde olursunuz, geri hareket ederseniz eksen noktasının arkasında olursunuz.
Motosikletin merkezi tüm vücut hareketlerinizin oluştuğu yerdir ve hareket ağırlığınızın merkezidir. Bir çok yeni başlayan sürücü vücut pozisyonları arkada kalacak şekilde oturur ve ayakta dururlar. Bu, ağırlıklarının eksen noktasının gerisinde olmasına ve motosikletin zayıf bir kontrolüne sebep olur. Bu duruş ayrıca, motosiklet hızlanırken kollarınıza yük bindireceği için kan dolaşımınızı da zorlaştırır. Kısacası, uygun bir stil için 1 numaralı tekniği doğru biçimde yaptığınızdan emin olun ve motosikletin merkezi üzerinde çalışın.
Arzu: “ bu güç, içinizdeki en iyi şey, süper egonuz, sıradan bir yarı-kalpten çağrıya veya sudan sebeplere cevap vermez. Ona sadece en yüce çağrıyla, en üstün çaba ile ulaşılır… hırsınızı tüm benliğinizle, dizginlenmemiş hevesinizle ve başarısızlık nedir bilmeyen kazanma azminizle desteklemelisiniz”
-Orison Sweet Marden
2- DİZ POZİSYONU
Merkez konumda ayakta dururken, diz eklemleriniz, ayak bileği eklemlerinizin tam üzerinde olmalıdır. Seleyi dizlerinizle sıkıştırın. Bu pozisyondan hareket edeceksiniz. Dizlerinizle seleyi sıktığınız yeri kaydırarak hareket edin.
Motosiklet üzerinde ayakta dururken ileri veya geri hareket etmeniz gerektiğinde, dizlerinizin içi motosikletin kenarında kayacak şekilde hareket edin. Bu şekilde hareket ettiğinizde ayak askılarını eksen alarak hareket edersiniz.
Bir çok yeni sürücü, dizleri ile motosikleti sıkmayı beceremez ve motosikletten ayrı ve gevşek hissederler. Tekniği doğru olarak uygulamak için ayaklarınızla ayak askılarından bir miktar iterken dizlerinizle de motosikleti sıkıştırın. Bu bacaklarınızın iç kısmının zorlanmasını önler. Ayaklarınızın kaymaması için ayak askılarınızın tam ve doğru olduğundan emin olun.
Motosiklet üzerindeki hareket aralığınızda hareket etmeniz gerektiğinde dizlerinizi motosikletin kenarları boyunca kaydırın, fakat bacaklarınız hala motosikleti kavrıyor durumda olsun.
Bu tekniklerde ustalaştığınız zaman daha fazla kontrol, daha fazla dayanıklılık ve demir atınızla daha fazla bir bağlantı hissedeceksiniz.
“Her şeyin bir bedeli vardır. Hayatta ne istersek isteyelim, elde etmek için bir şeylerden fedakarlık etmemiz gerekir. Ne kadar çok şey istersek o kadar çok fedakarlık etmemiz gerekir. Başarı için ödenmesi gereken bedel yüksektir. Fakat gerçek başarının ödülünün bu bedele değeceğinin farkında olmalıyız. Başarıya giden yol uzun bir yoldur”
3- OTURURKEN AĞIRLIK TRANSFERİ
Oturur durumda iken, selenin üzerinde kaymak yerine gövdenin üst kısmı ile eğilin.
Deneyimsiz sürücüler ağırlık transferi için sıklıkla kalçalarını sele üzerinde ileri geri hareket ettirirler, bu doğru değildir. (uzağa hareket etmeniz gereken durumlar hariç)
Doğru yöntem, selenin ön kısmında oturur konumda kalmak ve gövdenizin üst kısmı ile ileri veya geri eğilmektir. Bu basit teknik, motosikletin önüne veya arkasına daha fazla ağırlık vermenizi sağlar ve vücut pozisyonunuzun motosikletin merkezinde kalmasına izin verir. Bu size daha iyi bir kontrol sağlamakla kalmaz, aynı zamanda fiziksel olarak da daha basittir.
“ Zorluk rüzgarları sizi korkutmasın. Unutmayın ki uçurtma rüzgarla beraber değil rüzgara karşı yükselir.”
4- KENDİNİZİ AKIŞA BIRAKIN
Gövdenizin üst kısmını, motosikletle beraber akacak kadar serbest bırakın.
Çoğu deneyimsiz sürücü ve hatta bazı deneyimli sürücüler, bu önemli tekniği yanlış uygularlar. Özellikle de sinirli olduklarında. Gerilimi gövdenin üst kısmına, kollara ve omuzlara taşımak yaygın bir hatadır. Bu, motosikleti ve sizi çok fazla ağırlaştıracaktır, çünkü ağırlığı gidona aktarırsınız. Gergin ve ağırlığınızı gidona aktarmış durumda iken motosikletle beraber akamayacağınız için vücut pozisyonunuzda yanlış olacaktır.
Yapılması gereken ise, gövdenizin üst kısmını motosikletle beraber akacak kadar rahat tutarken, ağırlığınızı bacaklarınızla ( ayak askılarından ) desteklemenizdir. Bu şekilde vücut pozisyonunuzu kolayca değiştirebilirsiniz ve doğru zamanda doğru konumda olursunuz. Ağırlığı bacaklarınızla taşımanız ağırlık merkezini de aşağı çekecek ve motosikletiniz daha iyi yol tutacaktır.
Motocross sürüşünün anahtarı, denge, zamanlama ve olacakları olmadan önce beklemektir. Zorlamak veya korumaya çalışmak doğru değildir.
Rahatlamanız için gerekli olan ilk şey zihninizdir. Rahat, emin ve gelecek olan ne olursa olsun hazır olun. Kendinizi akışa bırakın.
“Engeller, zihninizi amaçlarınızdan uzaklaştırdığınız zaman korkutucu olan şeylerdir.”
5- AĞIRLIK MERKEZİNİ ALÇALTIN
Ağırlık merkezinizi azaltmak için ağırlığınızın çoğunu ayak askılarında taşıyın.
Ağırlığınızı öncelikle askılarında, daha sonra da selede ve üçüncü olarak gidonda taşıyın. Böylece motosikletin merkezinde alçak bir ağırlık merkezi sağlamış olursunuz. Bu teknik 4 numaralı tekniğe benzerdir, fakat odaklanmanız gereken motosikletiniz değil vücudunuzdur.
Gövdenizin üst kısmı gergin bir biçimde sürüş yapıyorsanız ağırlığınızı gidon üzerinde taşımaya yatkın olursunuz. Bu, motosikletin sahip olabileceği en yüksek ağırlık merkezidir ve bir eksen noktası değildir.
Güvdenizin üst kısmı daha rahat olduğu zaman vücut ağırlığınız ayak askılarında taşınır. Bu, motosikletin ağırlık merkezini eksen noktasında alçaltır. Eğer ağırlığınızı ayak askılarında taşıyamıyorsanız (dönüş sırasında içerideki ayağınız meşgul olduğundan), sele ve dışarıdaki ayağınızla destek olun. Bu noktalar hala eksen noktasıdır ve motosikletin merkezindedir.
Alçak bir ağırlık merkezi ile sürüş yapın ve ağırlığınızı taşımak için bacaklarınızı kullanın.
“ Kaybedenler her fırsatta zorluk görürler. Kazananlar ise her zorlukta fırsat.”
6- DİRSEKLER YUKARIDA
Gaz kelebeğini yukarıdan kavrarken dirseklerinizi yukarıda ve dışarıda, yanlarınızdan açık tutun.
Sürücü gidon saplarını düz bir şekilde kavrayıp kollarının ön kısmı yere paralel olarak sürerken oldukça kontrol kaybetmektedir. Bu şekilde, motosikleti ile gövdesinin üst kısmı arasında doğru bir kuvvet etkisi sağlayamaz ve gaz kelebeğini açması da daha zordur.
Yüksekten kavrama ve yukarıda dirsekler, sürücüye her vücut şeklinde gaz kelebeğini tam olarak kontrol imkanı verir.
Bu tekniği yavaş yavaş güvenli bir sürüş bölgesine deneyin. Yüksekten kavradığınızda gaz kelebeği farklı bir his verecektir ve bir kez açtığınızda geri kapamak gelecektir. Eski alışkanlıklardan kurtulmak zor gelebilir ama çekinmeyin. Dirsekleriniz yukarıda olsun.
“ Fırsat geldiğinde hazır olun… Şans hazırlık ve fırsatın buluştuğu zamandır.”
7- OMUZLAR DİK VE DOĞRU
Kontrol için yanlara hareketi kullanın. Motosiklet üzerinde yanlara hareket ettiğinizde omuzlar hizada kalmalıdır. Gövdenizin üst kısmını bükmeyin. Omuzlarınız gideceğiniz yöne doğru ortalanmış durmalıdır.
Dirsekleriniz düşük olarak sürüş yapıyorsanız gövdenizin üst kısmını bükmeye yatkın olursunuz. Bu eğik sürme alışkanlığı vücut pozisyonunuzu denge merkezinden uzaklaştırır. Doğru olan ise, gövdenizin üst kısmını gideceğiniz yöne doğru ortalayarak durmanızdır. Daha sonra dengeyi sağlamak için vücudunuzu yanlara hareket ettirin ve ön tekerleği gitmesini istediğiniz yere doğrultun. Eğer dirsekleriniz yukarıda ise daha iyi bir kontrole sahip olursunuz ve işiniz kolaylaşır.
“ Kıyıyı gözden kaybetme cesaretini gösterene dek yeni okyanuslar keşfedemezsiniz.”
8- HAREKET EDİN
Genel olarak, hızlanmak için öne, fren yaparken geriye eğilin.
Bu tekniği doğru olarak uygulamazsanız, vücut ağırlığınız yanlış zamanda yanlış konumda olacaktır. Bu, kontrolü kaybetmenize ve normalde daha çok çaba sarf etmenize sebep olur.
Çoğu zaman, hızlanırken öne, ivme kuvvetinin içine ve fren yaparken geriye, fren kuvvetinin tersine eğilmeniz gerekir. Vücudunuzu hareket ettirerek denge merkezini korursunuz.
Heykel gibi durmayın. Motosikletin üzerinde hareket edin.
“ Takım oyunu, ortak bir görüş doğrultusunda beraber çalışabilme becerisi, kişisel yetenekleri örgütlü amaçlar doğrultusunda beraber çalışabilme becerisi, kişisel yetenekleri örgütlü amaçlar doğrultusunda yönetme becerisidir. Sıradan insanların sıra dışı sonuçlar almasını sağlayan etkendir.”
9- SIRT POZİSYONU
Öne eğilirken sırtınızı dikleştirin, geriye hareket ederken sırtınızı bükün.
Genelde sürücüler sırtlarını tek pozisyonda tutarlar (her zaman dik veya her zaman eğik). Bu, fazla fiziksel efor gerektirdiğinden kötü bir alışkanlıktır.
Öne doğru bir vücut pozisyonundaysanız sırtınız dik olmalıdır. Bu motosikletin önünün üzerinde olmanızı sağlar. Geriye doğru bir vücut pozisyonunda sırtınız bükük olmalıdır. Böylece daha alçak bir ağırlık merkezi ve daha iyi bir kontrol sağlarsınız.
Bu teknikler, parkurda denemeden önce, sabit bir konumda sık sık çalışmanız için ideal tekniklerdir. Motosiklette maşa ve darbelerden daha fazla süspansiyon olduğunu unutmayın. Sırtınız dahil tüm vücudunuzu kullanın.
“ Başarı bir hedef değildir, bir yolculuktur.”
10- AYAK POZİSYONU
Ayak askılarına ayak parmaklarınızı basarak sürün.
Bazı sürücüler hiçbir zaman ayak parmakları ayak askılarının üzerinde sürüş yapmazlar. Eğer siz de bu sürücülerdenseniz, ayak parmakları ile sürüş yaparken sahip olacağınız ekstra kontrolü kaçırıyorsunuz demektir.
Genel kural, vites veya fren kullanmadığınız zaman ayak parmaklarınız üzerinde olmanızdır. Vites veya fren kullanmanız gerektiğinde, ayağınızın ortasına geçin, iniz bittiğinde gene ayak parmaklarınıza dönün. Sürüş sırasında ister oturun, ister ayakta olun, sık sık öne ve arkaya hareket edeceksiniz.
Ayak parmaklarınız üzerinde sürüş yapmanın yararları: vücut süspansiyonunuzu artırır, oluklarda ayağınız yere çarpmaz, kazara vitese veya frene çarpmazsınız. Üzerinde düşünmeniz ve sık sık pratik yapmanız gereken tekniklerden biri de budur.
“ Başarısızlıklardan başarı geliştirin. Yılgınlık ve başarısızlık başarının basamaklarıdır. Eğer insan öğrenmek ve başarmak istiyorsa başka hiçbir şey bu ikisi kadar etkili olamaz.”
11- FRENLEME SIRASINDA AYAK POZİSYONU
Vites veya fren kullanırken ayağınızın ortası ayak askısı üzerinde olmalıdır. Bu vites ve frene erişebilmeniz ve doğru kuvveti vererek düzgün bir kullanım için gereklidir. Bazen sürücüler bunu yanlış uygularlar ve ayak parmakları ayak askısında iken ve fren veya vites kullanmazken ayakları yere değer. Başınızı derde sokabilecek durum ise, kazara vites veya frene bastığınızda oluşur ve ya yanlış vitese geçersiniz veya aniden arka frene basmanız sonucu öne fırlarsınız.
Bu duruma düşmemek için ayağınızın orta kısmı üzerinde durmak istediğiniz fakat vites veya fren kullanmak istemediğiniz anlarda, topuklarınızı fren ve vitesten uzağa doğru eğin. Özellikle frenleme veya vites kullanma sırasında ayağınızın orta kısmından parmaklarınıza geçmek için yeterli zaman olmadığında bu teknik kullanışlıdır.
Motocross’ ta hissetmek, zamanlama, sezgi ve koordinasyon, tam akış konsantrasyonuna eklenir. Bu, bulabileceğiniz en ödüllendirici duygulardan biridir. Bu duyguya yakınlaşan başka şeyler olabilir fakat hiç birisi tam akış konsantrasyonuna erişemez.
“ Arzularınız yeterince güçlü olduğunda, başarmak için insan üstü güçlere sahip olacaksınız.”
Napoleon Hill
12- VİTES KULLANIRKEN AYAK POZİSYONU
Hızlanırken ve vücut pozisyonunuz ileri konumda iken vites kullanmak için ayağınızı askıdan kaldırın.
Eğer vitesi ileri alacaksanız, hızlandığınız için vücut pozisyonunuz öne doğru olacaktır. Anlamı ise, vitesi ileri almak için ayağınızı ayak askısından kaldırmanız gerektiği, yani vitesi tüm bacağınızla kullanmanızdır.
Vites manivelası ayak askısının üst kısmı ile aynı hizada olacak şekilde ayarlamayı unutmayın. Eğer çok aşağıya ayarlarsanız vitesi düşürmek için manivelaya erişmek için ve vitesi artırmak için ayağınızı manivelanın altına sokmak için çaba harcayacaksınız.bu da bir olukta iken motorun devirden düşmesi riskini beraberinde getirecektir.
Vites kullanma alıştırması yapmanın en iyi yolu startlar üzerinde çalışırken ilgilenmektir.
“ Her büyük adam büyüktür, her başarılı adam başarı kazanmıştır; güçlerini belirli bir kanala odaklayabildiği oranda.”
13- DEBRİYAJDA BİR VEYA İKİ PARMAK
Debriyajda bir veya iki parmak kullanın ve bu parmaklarınız her zaman debriyajda dursun.
Bu önemli bir tekniktir ve ustalaşmak için çok çalışmak gerekir. En yaygın hata, sapı dört parmakla kavramak ve debriyajı da dört parmakla kullanmaktır.
Usta bir sürücünün bir veya iki parmağı her zaman debriyajın üzerindedir. Böylece viraj çıkışlarında, zıplamalarda, sıralı tümseklerde vs. istediği miktarda gücü istediği zaman arka tekerleklere aktarabilir.
Debriyaj, gaz kelebeğinin hemen her açılışına kullanılmalıdır. İyi ve kontrollü güç istiyorsanız bu ufak manivelayı kullanmayı öğrenin.
“Dikkatiniz dağılmadan sorun üzerinde odaklanmak için tüm yetilerinizi kullanın.”
14- EL ÇEVİKLİĞİ
Sapı kavramayı ve manivelaları bağımsız olarak kullanmayı öğrenin.
Sürücülerin düştüğü en yaygın hata, dört parmakla sapı kavramak ve manivelaları sadece ihtiyaçları olduğu zaman kavramaktır. Bu hantal teknik yüzünden sürücüler debriyaj ve ön fren manivelalarını yeteri kadar kullanmamakta ve kullandıkları zaman da sapı yeteri kadar iyi kavrayamamaktadırlar.
Aynı anda sapı kavramayı ve manivelaları tam bir şekilde kullanma becerisini geliştirmek zaman ve çalışma gerektirir. Sürücüler debriyajda ya tek ya da iki parmak kullanır. Ön frende ise tek parmak kullanmak en iyisidir.
Sap üzerindeki bir veya iki parmağınızdan vazgeçin ve birbirinden bağımsız olarak hem sapı kavramayı, hem de manivelaları kullanmayı çalışın.
Başarı: “Fiziksel ve zihinsel enerjinizi aralıksız olarak ve yorulmadan bir problem üzerine toplayabilme becerisi.”
-Thomas A. Edison
