Bu günlerde zorlu yollarda enduro sürüşleri gündemde olunca bu süşüş tekniği çok dikkatimi çekti ve sizinle paylaşmak istedim, faydalı olacağını sanıyorum.
Bu yazıda izninizle, mıcırda güvenli motosiklet kullanımından bahsetmek istiyorum..
Motosiklet kazalarının en çok yaşandığı alanlardan birisi, mıcır ile asfaltın birleştiği yerlerdir..Genel olarak yapılan hata, asfalt’dan mıcıra giren sürücünün (birleştiği yerde), bir anda gaz keserek veya frenlere asılarak yavaşlamaya çalışması ve devamında da maalesef kendini yerde bulmasıdır.. Genelde böyle durumlarda sürücü, tam anlamıyla neden düştüğünü bilmez bile.. Aslında tüm olay, sebep, motordaki ağırlık dağılımı ile ilgilidir…Özellikle mıcırlı bir yolda, ağırlığı her koşulda motorun arka tarafında ve dolayısıyla arka lastiğinde tutabilmek işin doğrusudur.. Bilinenin aksine, hız (sürat), mıcırvari ortamlarda dostumuzdur…
Öncelikle; motosikletimizin ön kısmı, her türlü ortamda, tek bir iş için farklı ve alışılmışın dışında hareket eder..bu hareket ne olursa olsun amacı hata düzeltmek’ tir...Yanlış olarak ne yaparsanız yapın, motorunuzun ön tarafının ve gidonunuzun alışılmışın dışındaki tüm hareketleri (sağa-sola yalpalaması vb..), motorun düz gitmesini sağlamak için şasesince yapılan toparlama ve düzeltme hareketleridir..Onun için doğru olan, onunla mücadele etmek değil, görevini yapması açısından serbest bırakmaktır.. (gidonu kendi haline bırakmak..mücadele etmemek..yumuşak bir şekilde tutmak..)
Mıcırlı yola girmeden evvel yavaşlamamız gerekmektedir..Püf nokta, bu yavaşlamayı, mıcıra girmeden evvel kesinlikle bitirmemiz gerektiğidir. Diyelim ki 120 km/h ile seyir halindeyiz..İleride mıcırlı yolu gördük.. Yavaşlamamız lazımsa..ki lazım, frenlerimizi de kullanıp süratimizi diyelim 50 km/h’a düşürdük...ama devamında, mıcıra tam girerken gazı açmamız gerekmektedir… Tam mıcıra girerken mutlaka gaz veriniz ve sabit (ortam uygunsa arttırabilirsiniz) o gazla gidiniz.. (yavaşladığınız sürat 50 km/h ise, mıcıra giriş süratiniz örneğin minimum 55 km/h olmalı..)..Ön taraf ve gidon azıcık oynasa da bırakınız oynasın...Siz bakışınız ileride ve sabit gazlı bir şekilde seyrinize devam ediniz.. Göreceksiniz ki son derece emniyetli, mıcıra gömülmeden ve gene son derece stabil bir şekilde seyrinize devam edebileceksiniz...
Bu arada hız mıcırlı ortamda ‘’dostumuzdur’’ derken, yapılabilecek olan aşırı süratlerden bahsetmiyorum..Yavaşladıktan sonraki arttırılmış hızınızdan bahsediyorum.. (20 km/h ye düştüyseniz, giriş hızınız minimum 25km/h…60 km/h ye düştüyseniz minimum 65 km/h..vb..).. Mıcırda ve benzer ortamlarda ağırlığı arka lastikte istememiz bunun sebebidir..Gene amortisörümüzün kapanmamış olmasını sağlamak başka bir sebeptir. Ön tarafınız ne kadar hafifse, ağırlık ne kadar arkadaysa gidişiniz o kadar dengeli ve güvenlidir..Hatta oturuş pozisyonunuzu da bir miktar arkaya almanızda fayda vardır..(deneyin göreceksiniz..)...
Mıcırlı yoldaki seyrinizde fren yapmanız veya ani gaz kesmeniz ( etkisi fren yapmakla aynıdır..ağırlığı ön tarafa taşır) motorunuzun amortisörünün kapanmasına, ön lastiğinizin mıcıra gömülmesine ve stabilitesinin bozulmasına yol açar..hatta ve hatta düşürebilir...
Mıcırlı yolda seyir halindeyken karşı şerit den gelen araçların yavaşlamanız için yaptıkları hareketlere (el işaretlerine) aldırmayınız..Onlar motosikleti bilmiyorlar..Sizin için güvenli olanı sabit hızınızla istikrarlı bir şekilde, mümkün olduğunca ağırlığı arka lastiğinizde tutarak, devam etmeniz ve bu arada ön gidonunuzu (hafifçe sağ-sol hareketi yapabilir) bir yandan, bakışınız hep ileride, serbest bırakmanızdır (mücadele etmemek).. Göreceksiniz ki son derece stabil ve güvenli bir şekilde gidiyor olacaksınız..
Mıcırlı bir zeminde Viraj ve Yavaşlama?;
Gevşek zeminde bir virajı en güvenli dönmenin (dikkat ‘’dönme’’ diyorum!) yolu, düşük sürat de, motoru en az yatırarak o virajı almaktır..
( Buradaki püf nokta aslında süratinizin az olması, çünkü süratiniz az ise motor az yatar..Süratiniz fazlalaştıkça yatışınız da artar.)
Güvenli sürati nasıl belirleyeceğiz?..Aslında gevşek zeminin gevşeklik oranı uygun sürati belirlemenizde bir rehberdir.. Bu gevşeklik miktarını, motorunuzun ön süspansiyon ve gidon kısmından gelen bilgiler doğrultusunda anlayabilirsiniz..Yani motorunuzun ön kısmını iyi bir şekilde dinlemeniz gerekiyor.. (Oynama miktarı; gevşeklik çok ise ön taraf daha fazla düzeltmeler yapar (sağa-sola oynama)..gevşeklik az ise bu oynama daha da azdır..Oynama ne kadar fazla ise zemin o kadar gevşektir..) Arka lastiğin oynaması da size fikir verebilir..ama ‘’Ön’’ü daha çok dinleyiniz..
Diyelim ki 60 km/h ile seyrediyoruz ve ileride bir viraj var..(İleriye baktığınız için ayarlamaları yapmak için zamanınız var..bakıyoruz dimi? ) Motorunuzun ön kısmından gelen bilgileri dinleyerek, yoldaki tutuşa göre süratinizi ayarlayabilir ve o viraja güvenli bir şekilde girebilirsiniz. Bu 60 km/h ile de olabilir yada daha yavaşlamanız da gerekebilir..Oradaki karar size aittir, çünkü sabit bir ‘’şu hız’’ kuralı hiçbir zaman olamaz..(her mıcırın gevşeklik oranı aynı değildir..yol oturmuş olabilir..yada mıcır yeni atılmış veya çok boşluklu olabilir..vb..)
Mıcırlı bir zeminde yavaşlamanız gerektiğinde, kesinlikle ön freni kullanmayınız.. Yumuşakça gaz kesmeniz (doğru viteste olduğunuzu varsayıyorum..ki sistemi uyguladığınız için öyledir..dimi? ) yeterlidir.. Daha fazla yavaşlamanız gerekiyorsa da sadece yumuşakça arka freni kullanın..(Ön süspansiyonunuzun dalmasına, kapanmasına elinizden geldiğince engel olunuz..bunu hiç istemiyoruz)..
Unutmayınız, hangi koşullarda olursa olsun, olması gereken güvenli süratiniz, önünüzde açık görebildiğiniz alan dahilinde ve kendi şeridiniz içerisinde her zaman güvenle durabileceğiniz sürattir..Ki mıcırlı bir zeminde seyir halindeyseniz bu hız olabildiğince yavaş ve dikkatli olmak zorundadır..Unutmayınız tutuş azdır..
Güvenli sürüşler dilerim,
Saygılarımla,
Uğur ERTEKİN
OMM-IAM Member
NOT ALINTIDIR
